o taksówkach

a właściwie o taksówkarzach ...

Ale najpierw kilka faktów, żeby wtrącić choć trochę, poszukiwanych jak się okazuje, informacji. 

Taksówki w Jordanii są tanie. Za przejechanie w mieście dystansu, za który w Polsce uiścimy dwadzieścia pięć złotych, w Jordanii zapłacimy złotych pięć, czyli około jednego dinara. W stolicy stawka jest, jeśli się dobrze orientuję, około 50% większa, a to i tak ogromna różnica w stosunku do cen w Polsce. Wiem, że taksówkarze lubią zarobić na turystach, przynajmniej podwajając te stawki, ale wiem też od pewnego czytelnika (dziękuję Panie G. i rodzino i pozdrawiam serdecznie!), że za kurs z Aqaby do Morza Martwego i z powrotem, z postojami po drodze, można zapłacić 100USD. Zważywszy, że to w obie strony odległość około 400 kilometrów, to stawka, z punktu widzenia europejczyka, jest naprawdę śmiesznie niska. 

Z Lotniska w Amman do Irbed, lub mówiąc ogólniej w rejon północnej Jordanii, jest 120 km, za przejechanie których taksówkarz zaśpiewa pewnie około 50 dinarów, tj około 250 złotych. I nawet jeśli nie jest to porażająca kwota, to tubylec zapłaci w okolicach jej połowy, więc mając tę świadomość, warto a wręcz należy się potargować. 

Na trasie do rodziny za miastem zapłaciliśmy 7 dinarów, a jest to odległość około 20-25 kilometrów jazdy serpentynami. Tanio. 

W Jordanii bardzo wielu ludzi korzysta z taksówek i jest ich tutaj naprawdę dużo, a niełatwo je przegapić, ponieważ - na styl nowojorski - są zawsze i bezwzględnie w kolorze żółtym, choć może czasami nieco spłowiałym (nie mylić z "taksówkami"  w kolorze kremowym lub białym - to są tzw. "service" i funkcjonują na innych zasadach niż taksówki, trochę podobnie do minibusów). To kolejny amerykański akcent w Jordanii, o którym nie wspomniałam w wywiadzie.   

Zawsze trzeba ustalić kwotę za kurs przed trasą, w innym przypadku możemy być niemile zaskoczeni. Dowiezieni na miejsce zapłacić musimy, lecz na targowanie się może być już trochę za późno. 

W taksówkach bywają taksometry (nie mam pojęcia czy są obligatoryjne), ale wielu taksówkarzy albo ich nie włącza, albo nie zwraca uwagi na to, co naliczyły, więc i my nie powinniśmy się na tym nadmiernie koncentrować.

Jordańskie taksówki i taksówkarze to także, o czym się ostatnio przekonuję, źródło różnych niezapomnianych ... nie, no może nie niezapomnianych, ale na pewno  barwnych wrażeń. Choć wydaje mi się, że ogólnie taksówkarze są jak fryzjerzy/fryzjerki - sytuacja aż prosi się o dialog i zawsze można się czegoś ciekawego od nich dowiedzieć, porozmawiać albo poopowiadać o sobie. Mi jako kobiecie, muzułmance, żonie Jordańczyka i matce dziecku - nie wypada w taksówce puścić pary z ust, ale za to obserwować i słuchać mogę do woli. 

Poruszamy się w zasadzie w granicach jednego miasta, więc są to krótkie trasy, a jednak niektóre z nich zapewniają mi niecodzienne atrakcje i obfitują w nowe doświadczenia. Jak dotąd te najciekawsze, wyglądają tak: 

Pierwsza taksówka, jaką mieliśmy wyruszyć na podbój miasta, kazała długo na siebie czekać. I nie dlatego, że ją zamówiliśmy i długo nie docierała, ponieważ nie istnieje u nas instytucja radio-taxi, ale dlatego, że, gdy nie potrzebujesz taksówki, przejeżdżają ich koło ciebie dziesiątki, a jeśli potrzebujesz - żadna. Typowe. 

I nie byłoby w tym oczekiwaniu nic nadzwyczajnego, gdyby nie to, że była godzina 19:00, było potwornie jak na Jordanię zimno, wiało chyba z 500 km na godzinę, a w końcu złowrogo zagrzmiało i nastąpiło oberwanie chmury, po tym jak przez tydzień nie spadła ani jedna kropla deszczu, a ja nie wystawiłam nosa za drzwi. Typowe.

Kiedy wreszcie podjechała taksówka, od jej tylnych drzwi dzieliła mnie wielka, głęboka kałuża. Nie wiedziałam jak głęboka, ale ulica, zważywszy, że teren jest tu mocno pochyły, naprawdę płynęła, my staliśmy w miejscu, gdzie teren był akurat prosty, ale naznaczony krzywiznami, więc wody nagromadzić musiało się sporo, a ja miałam na sobie buty z wyciętymi przodami (by nie użyć słowa "noskami"). No przecież nie pełne, chociaż ponad tydzień wcześniej stopy gotowały mi się w kozakach z prawdziwej skóry z 2002 roku, które ubieram od wielkiego dzwona (i dlatego tak długo mam je w nienaruszonym stanie), ponieważ wtedy miał według meteorologów spaść śnieg. Nie spadł ani śnieg, ani deszcz, a na kozaki było zdecydowanie jednak za ciepło, za to akurat wtedy, gdy lało, miałam na sobie klapki na obcasie. Typowe. 

A więc kiedy taksówka stanęła w wyżej opisanym miejscu, machnęłam zamaszyście ręką, by dać taksówkarzowi do zrozumienia, żeby przejechał nieco do przodu. Widocznie oznacza to tutaj coś innego, ponieważ taksówkarz odjechał, a mąż popatrzył na mnie spojrzeniem znaczącym mniej więcej tyle co: "coś ty najlepszego zrobiła kobieto!?". Taksówka zawróciła na rondzie i, gdy wracała drugą stroną ulicy, mój maż zrobił coś czym ogromnie mi zaimponował: zagwizdał na nią przy użyciu dwóch palców. Zaimponował mi, bo nigdy nie opanowałam tej sztuki, a zawsze bardzo chciałam (podobnie jak nigdy nie nauczyłam się bekać na zawołanie, mimo wielu instrukcji i prób) i pomyślałam, że jednak jeszcze nie wszystko wiem o swoim mężu, co w tym przypadku akurat mi się spodobało.

Taksówkarz zawrócił na pierwszej wysepce, podjechał i zatrzymał się w dokładnie tym samym miejscu, ponieważ z przejęcia nie przyszło nam do głowy, by zrobić choćby klika kroków w tył lub w przód. Nie chciałam ryzykować, że znowu go przegonię, więc wzięłam zmokniętego Ammara na ręce i przeszłam, brodząc po kostki, przez kałużę. Bawialnię i zakupy zaliczyliśmy zmarznięci i wyglądający jak zmokłe kury (czy kaczki?), ja dodatkowo znacząc teren śladami wody wyciskanej  przy każdym kroku  z butów. 

* * *

Kolejny taksówkarz był chyba starym hipisem, który pod każdym względem zatrzymał się w tamtej epoce. W Jordanii niezwykle rzadko widuje się mężczyzn z długimi włosami, w ogóle subkultury, przynajmniej pozornie, wydają się nie istnieć, więc na widok mężczyzny dość słusznego wieku z długimi do ramion włosami i z nieschodzącym z twarzy błogim uśmiechem, zrobiło mi się bardzo swojsko; Przeto sama, nastolatką będąc, określałam siebie mianem hipiski (do jakiejś subkultury wypadało należeć a ta moda i przesłanie - peace peace peace - bardzo mi odpowiadały), co podkreślałam długimi włosami z przedziałkiem na środku głowy, dzwonami o promieniu pięćdziesiąt centymetrów, kierunkiem preferencji muzycznych, no i oczywiście pokojowym nastawieniem do ludzi i do świata.

Pan nie tylko wyglądał jak stary hipis w okularach à la John Lennon i z nieschodzącym z twarzy przyjaznym uśmiechem, ale cechowało go też typowe dla tej subkultury nieprzywiązywanie wagi do wartości materialnych, co odkryłam, gdy tylko zasiedliśmy z Ammarem na tylnym siedzeniu taksówki i razem z podstawą siedzenia wyjechaliśmy długim ruchem do przodu; Taksówka była rozklekotana, ozdobiona nieskończoną ilością wisiorów i korali, a siedzenie nie było przymocowane, dlatego przez całą drogę do domu jeździliśmy (mężczyzna siada tutaj zawsze z przodu, kobieta z dzieckiem/dziećmi - z tyłu pojazdu) to do przodu przy hamowaniu, to do tyłu przy starcie, ku oczywistej radości małego. Brakowało jeszcze tylko stosownego podkładu muzycznego. 

Na koniec kursu jak na hipisa przystało, choć jest to oczywiście tylko moja zabawa w skojarzenia, taksówkarz zapytany: "ile?", z rozbrajającym uśmiechem odparł, że "nic". W tym momencie nabrałam podejrzeń, że może rzeczywiście jest hipisem i w dodatku na haju, ale postanowiłam tego nie drążyć i opuściłam pokład przyjaznej, wesołej taksówki. Mąż zapłacił tyle, ile tradycyjnie należy się za taki kurs, zostawiając pieniądze na przednim siedzeniu samochodu, bo stary hipis szedł w zaparte i nie chciał przyjąć od niego pieniędzy. 

* * *

Jeszcze inny taksówkarz, o którym warto wspomnieć, zawiózł nas pod szkołę teakwondo, do której chodzi Ammar, poczekał, aż odstawimy dziecko i wrócimy i ruszył z nami w stronę suku, gdzie musieliśmy niezwłocznie coś załatwić. 

Godziny szczytu, korki straszne, taksówkarz, starszy pan, trąbił jak opętany, przeciskał się mijając inne samochody w odległości kilku milimetrów, a w pewnym momencie zaklął tak siarczyście, że nawet ja byłam zaskoczona. Nie, nie, zasłyszane przekleństwa nie wywołują we mnie (co jest pewnie skandaliczne) zgorszenia, ale zdziwiłam się - znając tutejsze normy w tym zakresie - że tak przy "madame" sobie pozwolił.

Obserwowałam pilnie męża i już wiedziałam, że mam rację: facet przesadził. Mój mąż, który jak na Jordańczyka przystało, sam nie przebiera w słowach (ale tylko w obecności osób, przy których wypada, choć wiadomo, że w ogóle nie wypada, co wypada mi napisać) i powiedzenie klnie jak szewc należałoby zamienić na klnie jak Jordańczyk, patrząc przed siebie zamilkł w pół zdania, a następnie wbił w taksówkarza świdrujące spojrzenie spode łba. Ten obrócił do niego głowę i zapytał: "tak? coś się stało?" Mąż chrząknął i rzekł złowrogim tonem wspomaganym siłą swojego basu: "kobieta w samochodzie!" 

Mężczyzna zaniemówił, spąsowiał, wbił się w siedzenie, zmalał, zwolnił, zerknął do tyłu kątem oka, spojrzał na męża i jąkając się zaczął przepraszać, prosić o wybaczenie i tłumaczyć, że mnie w ogóle nie zauważył. Czyżbym była taka szczupła? -  pomyślałam z radością. Nie, pewnie zlałam się z kolorem siedzenia taksówki, niestety. Mąż powiedział tylko sucho: "Jedź wujku, mamy mało czasu".

Musiałam bardzo nad sobą panować, żeby nie wybuchnąć głośnym śmiechem, ponieważ jak przystało na prawdziwą kobietę i muzułmankę w dodatku, powinnam była z pewnością dostawać globusa i omdlewać w świętym oburzeniu, a jednak cała sytuacja niezmiernie mnie bawiła. Dusząc śmiech i udając, że szukam czegoś w torebce, wrzuciłam swoje rozbawione spojrzenie w jej przepadziste czeluście, bo chociaż odsłonięte mam tylko oczy, to widać po nich doskonale, gdy się śmieję. 

Mąż do końca kursu zachował marsowe oblicze (brak takowego albo w ogóle brak reakcji z jego strony, oznaczałby - w tutejszym rozumowaniu - brak szacunku do mnie), a gdy dotarliśmy na miejsce i wyciągnął doń pieniądze, kierowca odsunął jego rękę i wznosząc oczy ku sufitowi taksówki (znaczy ku niebu) mówił, co mniej więcej znaczy: oby Allah mi wybaczył, oby Allah mi wybaczył! I pieniędzy naprawdę biedak nie przyjął. 

* * *

Ostatni taksówkarz, o którym warto wspomnieć, miał nowe, piękne, wychuchane i wymuskane auto, wypachnione tak bardzo jakimś, skądinąd przyjemnym, zapachem, że podrażnił moje przeziębione gardło i dostałam nieopanowanego ataku kaszlu. Tak bardzo mnie to żenowało, że próbując powstrzymać atak, dostałam kolejnego o zdwojonej sile.

Taksówkarz, nie przerywając jazdy, przechylił się w prawo, otwarł schowek i dobył z niego tabletki na ból gardła do ssania. Podał je mężowi i powiedział: "Podaj je madame. Pomogą". Mąż podał i rzeczywiście pomogły.

Chwilę później Ammarowi zaczęło cieknąć z nosa, prawdopodobnie pachnidło podrażniło mu śluzówki w innym rejonie, więc taksówkarz podał mu chusteczki higieniczne, znowu przechylił się w prawo i tym razem dobył ze schowka krople do nosa. Z oczywistych względów nie podzielił się nimi z Ammarem, ale powiedział do mojego męża: "Kup takie. Pomogą". Czyżby farmaceuta? Poza tym niewiele mówił i za kurs, mimo opieki medycznej i leków, wziął jak za standardowy kurs po mieście. 

* * *

Ponad to raczej bez większych zaskoczeń, może poza tym, że bardzo często na pytanie:

- ile za kurs?

taksówkarze odpowiadają:

- tyle ile chcesz ...